นายชัยวัฒน์ โควาวิสารัช ประธานเจ้าหน้าที่บริหารกลุ่มบริษัทบางจาก และกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท บางจาก คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) รับเชิญร่วมเสวนาพิเศษ “Accelerating Energy Transition and Climate Action in Asia: Evidence-Based Policymaking, Strategic Foresight, and Energy-Climate Modeling” ซึ่งได้รับเกียรติจากผู้ทรงคุณวุฒิด้านพลังงานและนโยบายระดับนานาชาติ ได้แก่ ดร.ศิริ จิระพงษ์พันธ์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน
Prof. Yeh Shin-cheng อดีตรัฐมนตรี สาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน) Prof. Shobhakar Dhakal, IPCC Coordinating Lead และ Dr. Naveed Anwar, CEO, CSI Bangkok และดำเนินการเสวนาโดย Prof. Pai-Chi Li, President, AIT ในงาน Future of Energy Workshop จัดโดย MIT Management ASEAN Office ร่วมกับสถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย (AIT)
โดยนายชัยวัฒน์ได้กล่าวว่า ระบบพลังงานโลกไม่ได้ทดแทนหรือเปลี่ยนแปลงแบบตัดขาด หากแต่ดำเนินตามวิถีของ Energy Addition มาโดยตลอด ตั้งแต่ชีวมวล ถ่านหิน น้ำมัน ก๊าซธรรมชาติ จนถึงพลังงานหมุนเวียน ที่ถูกเสริมเข้ามาอย่างต่อเนื่องเพื่อรองรับการเติบโตของเศรษฐกิจและสังคม
สำหรับพลังงานหมุนเวียนนับว่ามีความสำคัญของการลดความเข้มข้นของคาร์บอน แต่ยังมีข้อจำกัดด้านความไม่สม่ำเสมอ รวมถึงแหล่งผลิตพลังงานและพื้นที่ความต้องการใช้มักไม่อยู่ในที่เดียวกันหรือเวลาเดียวกัน ระบบพลังงานจึงต้องพิจารณาทั้งแหล่งที่มา การขนส่ง การกักเก็บ โครงสร้างพื้นฐาน และความหนาแน่นของพลังงาน ซึ่งเป็นเหตุผลที่ทำให้พลังงานบางรูปแบบไม่สามารถทดแทนกันได้โดยตรงในระยะสั้น
ปัจจุบัน โลกใช้น้ำมันดิบประมาณ 100 ล้านบาร์เรลต่อวัน สะท้อนว่าวิถีพลังงานของโลกยังต้องอาศัยฐานพลังงานเดิมควบคู่กับการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ซึ่งต้องใช้เวลาในการขยายผล การมุ่งสู่เป้าหมาย Net Zero จึงไม่ใช่การยุติการใช้หรือกำจัดไฮโดรคาร์บอนในทันที แต่คือการจัดการและลดคาร์บอนอย่างมีประสิทธิภาพผ่านการเพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน เทคโนโลยี และกลไกทางเศรษฐศาสตร์ หากเปรียบเทียบกับโควิด-19 เราไม่ได้แก้ปัญหาด้วยการกำจัดคนไข้ แต่กำจัดสิ่งที่เป็นปัญหาคือไวรัส เขายังได้กล่าวถึงบทบาทของกลไกตลาดคาร์บอนในการเชื่อมระบบพลังงานเดิมเข้ากับเทคโนโลยีใหม่ โดยสิ่งสำคัญคือมาตรฐานการตรวจสอบและรับรองที่เข้มแข็ง โปร่งใส และเป็นที่ยอมรับในระดับสากล เชื่อมโยงกับตลาดโลกได้ การผลักดันมาตรฐานดังกล่าวผ่าน Carbon Markets Club สะท้อนความตั้งใจ
ในการยกระดับตลาดคาร์บอนให้มีคุณภาพและสามารถเชื่อมต่อกับระบบเศรษฐกิจโลกได้อย่างเป็นรูปธรรม นอกจากนั้น การออกแบบกลไกคาร์บอนจำเป็นต้องคำนึงถึงบริบทการพัฒนาและการเข้าถึงพลังงาน ไม่ใช่ใช้แนวทางเดียวกันทั้งโลก
ก่อนหน้านี้ ในวันที่ 27 มกราคม นางกลอยตา ณ ถลาง รองกรรมการผู้จัดการใหญ่ งานบริหารความยั่งยืนและสื่อสารองค์กร บมจ. บางจากฯ ร่วมเสวนาในหัวข้อ “Game Changers for Energy Transition and Resilience” ในงาน Powering Southeast Asia Through 2050 จัดโดย MIT Management Office โดยนางกลอยตาได้แลกเปลี่ยนมุมมองในประเด็นต่าง ๆ เช่น การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไม่สามารถใช้แนวทางเดียวกันทั้งหมดได้ เนื่องจากแต่ละประเทศมีบริบทด้านทรัพยากร โครงสร้างพื้นฐาน และความพร้อมที่แตกต่างกัน อีกทั้งไม่ได้จำกัดอยู่เพียงภาคไฟฟ้า และได้ยกตัวอย่าง
การผลิตน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน (SAF) ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการลดคาร์บอนจากภาคการบิน ซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือของทุกภาคส่วน ควบคู่กับความชัดเจนของกฎระเบียบและนโยบายภาครัฐ โดยเฉพาะมาตรการกำหนดสัดส่วนผสม (mandate) ที่ช่วยลดความไม่แน่นอนและทำให้การลงทุนสามารถเกิดขึ้นได้จริง พร้อมย้ำว่า การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานไม่สามารถรอเงื่อนไขที่สมบูรณ์แบบได้ แต่ต้องอาศัยการลงมือทำ ควบคู่กับการเรียนรู้และการประสานความร่วมมืออย่างต่อเนื่อง ผ่านเครือข่ายต่าง ๆ เช่น Carbon Markets Club
