ธุรกิจเอสซีจี ซิเมนต์-ผลิตภัณฑ์ก่อสร้าง หรือ SCG CBM เดินหน้าลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ โดยเป็นผู้ผลิตปูนซีเมนต์รายแรกของประเทศไทยที่ทดลองใช้หน่วยดักจับคาร์บอนเคลื่อนที่ หรือ Mobile Carbon Capture Unit (MCCU) ภายใต้โครงการ “Decarbonization of the Cement and Concrete Sectors in Thailand” ของสมาคมอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทย (TCMA) ซึ่งเป็นความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ระหว่างไทยและแคนาดา
การนำ MCCU เข้ามาทดลองในครั้งนี้ นับเป็นก้าวสำคัญของอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทยในการศึกษาและประเมินเทคโนโลยีดักจับคาร์บอนจากกระบวนการผลิตในสภาพการใช้งานจริง โดย SCG CBM เป็นผู้ผลิตปูนซีเมนต์รายแรกของไทยที่นำ MCCU มาทดลองใช้ที่โรงงานนำร่องกระบวนการผลิตปูนซีเมนต์ (Cement Process Pilot Plant) ภายในศูนย์นวัตกรรมและเทคโนโลยีเอสซีจี (Innovation and Technology Center) อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี เพื่อเก็บข้อมูลด้านประสิทธิภาพ ความเหมาะสมทางเทคนิค และแนวทางการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีให้สอดคล้องกับบริบทของประเทศไทย
3 กลยุทธ์หลักของ SCG CBM เดินหน้าสู่เป้าหมาย Net Zero Emission ภายในปี 2050
1. มุ่งพัฒนาปูนซีเมนต์คาร์บอนต่ำ ด้วยนวัตกรรมวัสดุศาสตร์ และเทคโนโลยีการผลิตมาตรฐานใหม่ โดยปูนเอสซีจีคาร์บอนต่ำ สูตรแรก สามารถลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ลง 15-20% ในปี 2569 สัดส่วนการใช้ปูนคาร์บอนต่ำแทนปูนสูตรปกติของประเทศไทยอยู่ที่ 80% อย่างไรก็ตามเป้าหมายของเอสซีจี คือ การผลักดันสัดส่วนการใช้ไปให้ถึง 100% ทั้งนี้ เรามุ่งเดินหน้าตั้งเป้าพัฒนาปูนคาร์บอนต่ำสูตรต่อไปให้สามารถลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ให้ไปได้ถึง 50% ในอนาคต
2. ผลักดันการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน เปลี่ยนจากใช้พลังงานฟอสซิล มาเป็นพลังงานสะอาด และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน เพิ่มการใช้เชื้อเพลิงทดแทน (Alternative Fuel) และพลังงานหมุนเวียน (Renewable Energy) เช่น เชื้อเพลิงชีวมวล พลังงานแสงอาทิตย์ และนำลมร้อนที่เกิดจากการผลิตกลับมาใช้ใหม่ โดยในครึ่งปีแรกของปี 2569 SCG CBM มีสัดส่วนการใช้เชื้อเพลิงทดแทนเฉลี่ยประมาณ 30-45% และมีสัดส่วนการใช้พลังงานหมุนเวียน (Renewable Energy) อยู่ที่ประมาณ 35-40%
3. เร่งศึกษาเทคโนโลยีดักจับ การใช้ประโยชน์ และการกักเก็บคาร์บอน หรือ Carbon Capture, Utilization and Storage (CCUS) เพื่อดักจับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) จากกระบวนการผลิต ก่อนนำไปใช้ประโยชน์หรือกักเก็บอย่างเหมาะสม โดยหน่วยดักจับคาร์บอนเคลื่อนที่ (Mobile Carbon Capture Unit: MCCU) เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีที่ SCG CBM นำมาทดลองและศึกษา เพื่อประเมินประสิทธิภาพและความเหมาะสมกับกระบวนการผลิตจริง อันจะนำไปสู่การพัฒนาและต่อยอดแนวทาง CCUS ในอนาคต รวมถึงการนำ CO₂ กลับมาใช้เป็นเชื้อเพลิงหรือวัตถุดิบในอุตสาหกรรมต่อเนื่อง เช่น อุตสาหกรรมปิโตรเคมีต่อไป
หลักการทำงานของหน่วยดักจับคาร์บอนเคลื่อนที่ (MCCU)
หน่วยดักจับคาร์บอนเคลื่อนที่ (MCCU) เป็นระบบดักจับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ด้วยสารละลายเอมีน โดยใช้สารละลายเอมีนดูดจับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) จากก๊าซไอเสีย โดยก๊าซไอเสียจะไหลเข้าสู่คอลัมน์ดูดซับและสัมผัสกับสารละลายเอมีน ซึ่งจะจับ CO₂ ไว้ ขณะที่ก๊าซที่มี CO₂ ลดลงจะผ่านการตรวจวัดก่อนปล่อยออกจากระบบ จากนั้นสารละลายเอมีนที่ดูดซับ CO₂ แล้วจะถูกส่งไปยังคอลัมน์แยกและให้ความร้อน เพื่อแยก CO₂ ออกมาและส่งต่อไปใช้ประโยชน์หรือกักเก็บอย่างเหมาะสม ส่วนสารละลายเอมีนจะถูกทำให้เย็นและหมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่ ทำให้ระบบสามารถทำงานได้อย่างต่อเนื่องและช่วยลดการปล่อย CO₂ จากกระบวนการผลิต
สำหรับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) ที่ดักจับและแยกได้ SCG CBM นำมาต่อยอดใช้ประโยชน์ (CO₂ Utilization: CCU) โดยเปลี่ยน ให้เป็นนวัตกรรมมูลค่าสูง ทั้งการเพิ่มความแข็งแกร่งและลดการใช้พลังงานในกลุ่มวัสดุก่อสร้าง เช่น บล็อกปูพื้นและกระเบื้องหลังคา พร้อมต่อยอดสู่สารคาร์บอเนตมูลค่าสูง (PCC) สำหรับอุตสาหกรรมเคมีภัณฑ์ และเมทานอลคาร์บอนต่ำ โดยเทคโนโลยีนี้ยังสามารถกักเก็บคาร์บอนไว้ในโครงสร้างผลิตภัณฑ์ได้อย่างถาวร (Permanent Carbon Storage) ไม่ปล่อยกลับคืนสู่บรรยากาศ
การทดลองใช้ MCCU ที่โรงงานนำร่องกระบวนการผลิตปูนซีเมนต์ (Cement Process Pilot Plant) มีกำหนดระยะเวลา 4 เดือน ตั้งแต่เดือนกันยายน ถึงเดือนธันวาคม 2569 โดย SCG CBM จะรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลจากการใช้งานจริง เพื่อประเมินศักยภาพของเทคโนโลยีและสนับสนุนการตัดสินใจด้านการลดคาร์บอนของธุรกิจในอนาคต
นายสุรชัย นิ่มละออ รองประธานเจ้าหน้าที่บริหาร และประธานเจ้าหน้าที่สายงานปฏิบัติการและเทคโนโลยี ธุรกิจเอสซีจี ซิเมนต์-ผลิตภัณฑ์ก่อสร้าง กล่าวว่า
“การที่เป็นผู้ผลิตปูนซีเมนต์รายแรกของไทยที่ได้รับโอกาสทดลองใช้หน่วยดักจับคาร์บอนเคลื่อนที่ (MCCU) สะท้อนถึงความมุ่งมั่นและความก้าวหน้าด้านการลดคาร์บอนของ SCG CBM ที่ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง เราเชื่อว่าการมุ่งสู่ Net Zero ต้องทำควบคู่กันทั้งการลดคาร์บอนด้วยมาตรการที่ดำเนินการได้ในปัจจุบัน และการเรียนรู้เทคโนโลยีแห่งอนาคต การทดลองครั้งนี้จะช่วยเพิ่มพูนองค์ความรู้และความพร้อมในการพิจารณาแนวทางลดคาร์บอนที่เหมาะสมกับอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทย”
หลังเสร็จสิ้นการทดลอง SCG CBM จะส่งต่อ MCCU ให้โรงปูนลำดับถัดไปตามแผนของโครงการ เพื่อขยายการเรียนรู้และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างผู้ประกอบการ สนับสนุนการเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์และคอนกรีตไทยสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำอย่างเป็นรูปธรรม
