เอนี่เพย์ ชี้ ภัยออนไลน์ยังเป็นความเสี่ยงใกล้ตัว หลังข้อมูล AOC 1441 (ศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์) หรือ สายด่วนภัยออนไลน์1441 พบมีสายร้องเรียนเฉลี่ยกว่า 3,000 สายต่อวัน และมีการระงับบัญชีธนาคารที่เกี่ยวข้องเฉลี่ยกว่า 1,200 บัญชีต่อวัน สะท้อนความรุนแรงและความถี่ของภัยทางการเงินในโลกดิจิทัล พร้อมแนะประชาชนเมื่อรู้ตัวว่าถูกหลอกต้อง “แข่งกับเวลา” โดยยึดหลัก“หยุด–เก็บ–โทร–แจ้ง” หยุดโอนเงินและให้ข้อมูลเพิ่มเติม เก็บหลักฐาน โทรธนาคารและ AOC 1441 โดยเร็ว ก่อนที่เงินจะถูกย้ายไปบัญชีอื่น พร้อมแจ้งความผ่าน Thai Police Online ขณะที่ 1212 ETDA เป็นอีกช่องทางสำหรับขอคำปรึกษาและแจ้งปัญหาออนไลน์
ดร. ศศมน มันทะเล ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ บริษัท เอนี่เพย์จำกัด (Anypay) ผู้ดำเนินธุรกิจให้บริการด้าน Payment Gateway ระบบรับชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์ที่ทันสมัยและมีมาตรฐานความปลอดภัยสูง เปิดเผยว่า ภัยออนไลน์ในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะการหลอกโอนเงิน แต่มีรูปแบบที่หลากหลาย ตั้งแต่หลอกซื้อสินค้าหลอกลงทุน หลอกทำงานออนไลน์ ไปจนถึงการหลอกให้เปิดเผยข้อมูลหรือทำธุรกรรมตามคำสั่งของมิจฉาชีพ ขณะที่เทคนิคการหลอกลวงมีความแนบเนียนมากขึ้น ทำให้ผู้ใช้งานอาจรู้ตัวหลังจากเกิดธุรกรรมไปแล้ว
โดยสิ่งที่ต้องให้ความสำคัญเมื่อเกิดเหตุคือ ความเร็ว เพราะหลังจากเงินถูกโอนไป มิจฉาชีพอาจเคลื่อนย้ายเงินผ่านบัญชีม้าหลายทอดอย่างรวดเร็ว ยิ่งปล่อยเวลาให้ผ่านไปนาน การติดตามเส้นทางเงินก็ยิ่งมีความซับซ้อน ดังนั้น เมื่อรู้ตัวว่าถูกหลอก สิ่งสำคัญคืออย่าตกใจจนทำอะไรไม่ถูก แต่ให้รีบหยุดความเสียหายและเข้าสู่กระบวนการช่วยเหลือให้เร็วที่สุด ทั้งนี้ ผู้ที่รู้ตัวว่าตกเป็นเหยื่อควรเริ่มจาก “หยุด” การโอนเงินและหยุดให้ข้อมูลเพิ่มเติมทันที จากนั้น “เก็บ” หลักฐานที่เกี่ยวข้องทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นสลิปการโอน เลขบัญชีและชื่อบัญชีปลายทาง เบอร์โทรศัพท์ ข้อความสนทนา LINE หรือ Social Media, URL เว็บไซต์ อีเมล รวมถึงวันและเวลาที่เกิดเหตุ โดยไม่ควรลบข้อความหรือประวัติการสนทนา เนื่องจากข้อมูลเหล่านี้มีความสำคัญต่อการตรวจสอบและติดตามเส้นทางธุรกรรม
ขั้นตอนต่อมาคือ “โทร” โดยกรณีถูกหลอกให้โอนเงิน ควรติดต่อธนาคารของผู้เสียหายและ AOC 1441 โดยเร็ว เพื่อเข้าสู่กระบวนการระงับธุรกรรมและติดตามเส้นทางเงิน ข้อมูลจากกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ระบุว่า ตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2566 ถึง 25 กรกฎาคม 2568 AOC 1441 มีสายโทรเข้า 1,943,612 สาย หรือเฉลี่ย 3,070 สายต่อวัน และมีการระงับบัญชีธนาคารที่เกี่ยวข้อง793,714 บัญชี หรือเฉลี่ย 1,254 บัญชีต่อวัน
ข้อมูลดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงรูปแบบภัยที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันโดยการหลอกซื้อขายสินค้าหรือบริการมีจำนวนบัญชีที่ถูกระงับสูงสุด250,911 บัญชี คิดเป็น 31.62% รองลงมาคือการหลอกหารายได้พิเศษ
179,921 บัญชี หรือ 22.67% การหลอกให้โอนเงินเพื่อรับรางวัล119,923 บัญชี และการหลอกลงทุน 108,683 บัญชี อย่างไรก็ตามการติดต่อ AOC 1441 เป็นเพียงขั้นตอนแรกของกระบวนการ ผู้เสียหายยังต้อง “แจ้ง” ความโดยเร็ว เพื่อเข้าสู่กระบวนการทางกฎหมายเนื่องจากการระงับธุรกรรมในช่วงแรกมีเวลาจำกัด โดยสถาบันการเงินสามารถระงับธุรกรรมที่เกี่ยวข้องได้ไม่เกิน 72 ชั่วโมง จากนั้นผู้เสียหายต้องดำเนินการแจ้งความตามขั้นตอน เพื่อให้พนักงานสอบสวนสามารถประสานงานกับสถาบันการเงินและดำเนินการในขั้นตอนต่อไป
ขณะที่ Thai Police Online เป็นช่องทางสำคัญสำหรับการแจ้งความคดีอาชญากรรมทางเทคโนโลยี ผู้เสียหายควรเตรียมหลักฐานให้ครบถ้วน ทั้งวันและเวลาที่เกิดเหตุ จำนวนเงิน สลิปการโอน เลขบัญชีต้นทางและปลายทาง ชื่อเจ้าของบัญชี เบอร์โทรศัพท์ LINE ID หรือSocial Media, URL เว็บไซต์ อีเมล และภาพหน้าจอการสนทนา หากมีการโอนหลายครั้ง ควรเรียงข้อมูลตามวัน เวลา และจำนวนเงิน เพื่อให้เห็นลำดับเหตุการณ์ได้อย่างชัดเจน
ส่วน 1212 ETDA (ศูนย์ช่วยเหลือและจัดการปัญหาออนไลน์) เป็นอีกช่องทางสำหรับขอคำปรึกษาและแจ้งปัญหาออนไลน์ในวงกว้าง ทั้งปัญหาซื้อขายออนไลน์ เว็บไซต์ผิดกฎหมาย Call Center หรือ SMS หลอกลวง การหลอกลงทุน และการหลอกทำงานออนไลน์ โดยข้อมูลจาก ETDA ระบุว่า ในปี 2568 ศูนย์ 1212 ETDA รับเรื่องร้องเรียนทั้งหมด 39,112 เรื่อง เพิ่มขึ้นจากปี 2567 จำนวน 3,754 เรื่อง หรือ10.62% โดยปัญหาซื้อขายออนไลน์มีจำนวนสูงสุด 14,238 เรื่อง หรือ36.40% รองลงมาคือเว็บไซต์ผิดกฎหมาย 12,793 เรื่อง หรือ 32.71%
ดร. ศศมน กล่าวเพิ่มเติมว่า นอกจากการรู้จักช่องทางรับมือแล้ว ผู้ใช้งานควรสร้างพฤติกรรมด้านความปลอดภัยในการทำธุรกรรมดิจิทัลโดยเฉพาะการตรวจสอบชื่อบัญชีปลายทางก่อนโอน ไม่เปิดเผยรหัสผ่านหรือรหัส OTP และไม่กดลิงก์จากแหล่งที่ไม่สามารถยืนยันได้ รวมถึงควรตั้งข้อสังเกตเมื่อพบข้อเสนอที่ให้ผลตอบแทนสูงผิดปกติ หรือมีการเร่งรัดให้ตัดสินใจและโอนเงินทันที และจำง่ายๆ ว่าหยุด–เก็บ–โทร–แจ้ง เมื่อรู้ตัวว่าถูกหลอก ให้หยุดความเสียหายก่อนเก็บหลักฐานให้ครบ โทรหาธนาคารและ 1441 โดยเร็ว และแจ้งความเพื่อเข้าสู่กระบวนการทางกฎหมาย เพราะทุกนาทีมีความสำคัญต่อการติดตามเส้นทางเงิน
ทั้งนี้ ในยุคที่การชำระเงินและธุรกรรมต่างๆ ขับเคลื่อนผ่านระบบดิจิทัลการสร้างความรู้และความเข้าใจด้านความปลอดภัยจึงเป็นทักษะสำคัญของผู้ใช้งานทุกคน ขณะเดียวกันการมีระบบชำระเงินที่มีมาตรฐานและให้ความสำคัญกับความปลอดภัย จะเป็นอีกองค์ประกอบสำคัญในการสร้างความเชื่อมั่นและสนับสนุนการเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัลในระยะยาว
