น้ำสะอาดอาจเป็นสิ่งที่ดูเรียบง่ายในชีวิตประจำวัน แต่เบื้องหลังน้ำทุกหยดที่ไหลจากก๊อกน้ำ คือ ประวัติศาสตร์แห่งพระวิสัยทัศน์ ความมุ่งมั่น และการวางรากฐานการพัฒนาประเทศที่ยาวนานกว่า 112 ปี นับตั้งแต่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงเล็งเห็นว่า น้ำสะอาดเป็นปัจจัยสำคัญต่อสุขอนามัยและความเจริญของบ้านเมือง จึงทรงมีพระราชดำริให้จัดตั้งกิจการประปาขึ้น เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนให้ทัดเทียมนานาอารยประเทศ
ในยุคที่ประชาชนยังต้องพึ่งพาน้ำจากแม่น้ำลำคลอง ซึ่งมีความเสี่ยงต่อการปนเปื้อนและการแพร่ระบาดของโรค พระองค์ทรงริเริ่มวางรากฐานระบบประปาสมัยใหม่ ตั้งแต่การจัดหาแหล่งน้ำดิบจากแม่น้ำเจ้าพระยาในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี การขุดคลองประปาเพื่อลำเลียงน้ำมายังโรงกรองน้ำสามเสน ตลอดจนการพัฒนาระบบผลิตและส่งน้ำไปยังประชาชน นับเป็นพระราชวิสัยทัศน์ที่มิได้มองเพียงการแก้ปัญหาการขาดแคลนน้ำในขณะนั้น แต่เป็นการวางรากฐานสาธารณูปโภคที่สำคัญเพื่ออนาคตของประเทศ
ต่อมา กิจการประปาได้เปิดดำเนินการอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2457 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นการสานต่อพระราชปณิธานของพระบรมราชชนก และเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญด้านสุขอนามัยของประชาชนไทย การประปาจึงมิใช่เพียงระบบสาธารณูปโภค แต่เป็นรากฐานของสุขภาพ ความเป็นอยู่ การพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ
สืบสานพระราชปณิธาน ด้วยการพัฒนาอย่างไม่หยุดยั้ง
นางสาวสุวรา ทวิชศรี ผู้ว่าการการประปานครหลวง กล่าวว่า พระราชปณิธานของรัชกาลที่ 5 เป็นมรดกทางความคิดที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง เพราะทรงวางรากฐานกิจการประปาด้วยพระวิสัยทัศน์ที่มองการณ์ไกล และทรงให้ความสำคัญกับประโยชน์สุขของประชาชนเป็นสำคัญ ภารกิจของการประปานครหลวงในวันนี้จึงไม่ใช่เพียงการรักษาระบบประปาที่ได้รับการวางรากฐานไว้ แต่คือ..การสานต่อเจตนารมณ์ดังกล่าวผ่านการพัฒนาองค์กร เทคโนโลยี และบริการ เพื่อให้ประชาชนได้รับน้ำสะอาดที่มีคุณภาพอย่างต่อเนื่องและทั่วถึง
ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา กปน. ได้พัฒนาระบบประปาอย่างต่อเนื่อง ทั้งการจัดหาแหล่งน้ำดิบเพิ่มเติมจากเขื่อนแม่กลอง จังหวัดกาญจนบุรี ผ่านคลองประปาฝั่งตะวันตก การเพิ่มประสิทธิภาพและกำลังการผลิตของโรงงานผลิตน้ำ ตลอดจนการขยายและปรับปรุงโครงข่ายท่อส่งและจ่ายน้ำให้ครอบคลุมพื้นที่กรุงเทพมหานคร นนทบุรี และสมุทรปราการ เพื่อรองรับการขยายตัวของเมืองและความต้องการใช้น้ำที่เพิ่มขึ้น
ขณะเดียวกัน กปน. ยังให้ความสำคัญกับการควบคุมและเฝ้าระวังคุณภาพน้ำตลอดกระบวนการผลิตและจ่ายน้ำ พร้อมนำเทคโนโลยีดิจิทัลและนวัตกรรมมาพัฒนาระบบบริหารจัดการและช่องทางบริการ เพื่อสร้างความมั่นใจและอำนวยความสะดวกให้ประชาชนเข้าถึงบริการได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ
ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง หัวใจของการบริหารองค์กร
ผู้ว่าการ กปน. เน้นย้ำว่า หัวใจสำคัญของการบริหารองค์กรในยุคปัจจุบัน คือ การทำงานโดยยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง (Customer-Centric & People-Centric) ด้วยแนวคิด Outside-in ที่เริ่มต้นจากการรับฟังเสียงของประชาชน ทำความเข้าใจความต้องการและปัญหาที่เกิดขึ้นจริง แล้วนำข้อมูลเหล่านั้นมาเป็นโจทย์ในการพัฒนาระบบและบริการให้ตอบสนองได้อย่างตรงจุด
การทำงานดังกล่าวครอบคลุมทั้งการเข้าถึงและเข้าใจประชาชน การอยู่เคียงข้างเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนในยามเกิดวิกฤต และการสร้างความเชื่อมั่นในคุณภาพน้ำประปา เพราะน้ำสะอาดมีความหมายมากกว่าสินค้าหรือบริการ แต่เป็นปัจจัยพื้นฐานที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับสุขภาพ ความปลอดภัย และคุณภาพชีวิตของประชาชนทุกคน
นอกจากนี้ การพัฒนาองค์กรให้เติบโตอย่างยั่งยืนยังต้องอาศัยบุคลากรที่มีความรู้ ความสามารถ และจิตสำนึกในการให้บริการ ควบคู่กับการดำเนินงานด้วยความซื่อสัตย์ โปร่งใส มีธรรมาภิบาล และคำนึงถึงประโยชน์ส่วนรวม โดยผู้ว่าการ กปน. ให้ความสำคัญกับการปลูกฝังให้พนักงานทุกคนตระหนักว่า หน้าที่ของคนประปาไม่ได้สิ้นสุดเพียงการผลิตและส่งจ่ายน้ำ แต่คือการส่งมอบคุณภาพชีวิตที่ดีและความสุขให้กับประชาชน
112 ปี แห่งความภาคภูมิใจ และพันธกิจที่ส่งต่อสู่อนาคต
ในโอกาสครบรอบ 112 ปี การประปาไทย ผู้ว่าการ กปน. กล่าวทิ้งท้ายว่า การสืบสานพระราชปณิธานมิใช่เพียงการรำลึกถึงประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา แต่คือการนำคุณค่าของพระราชดำริมาสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม บุคลากร กปน. ทุกคนจึงมีส่วนสำคัญในการร่วมกันพัฒนาองค์กรให้ก้าวทันการเปลี่ยนแปลง พร้อมรับมือกับความท้าทายด้านทรัพยากรน้ำและความต้องการของประชาชนในอนาคต โดยยึดมั่นในความซื่อสัตย์ เสียสละ และความรับผิดชอบต่อสังคม
ย้อนกลับไปในวันเปิดกิจการประปา เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2457 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานพระราชดำรัสที่สะท้อนถึงความมุ่งหมายอันยิ่งใหญ่ของการก่อตั้งกิจการประปา และยังคงมีความหมายต่อคนประปาทุกคนจนถึงปัจจุบัน ความตอนหนึ่งว่า
“ขอการประปาจงเป็นผลสำเร็จสมความพระราชประสงค์ของสมเด็จพระชนกนารถของเรา และสมความประสงค์ของเรา …
ขอน้ำใสอันจะหลั่งจากประปานี้ จงเป็นเครื่องประหารสรรพโรคร้ายที่จะเบียดเบียนให้ร้าย
แก่ประชาชนผู้เป็นผสกนิกรของเรา …
จงบันดาลให้เป็นน้ำมนต์ทำให้ประชาชนมีความสุขผ่องแผ้วเจริญทั่วทุกตัวคน ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป”
พระราชดำรัสพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระราชทานในพิธีเปิดกิจการประปา วันที่ 14 พฤศจิกายน 2457
พระราชดำรัสนี้มิได้เป็นเพียงถ้อยคำแห่งประวัติศาสตร์ หากแต่เป็นเครื่องเตือนใจถึงเจตนารมณ์อันเป็นหัวใจของกิจการประปา นั่นคือการใช้น้ำสะอาดสร้างสุขอนามัยและความสุขให้กับประชาชน ตลอด 112 ปีที่ผ่านมา กปน. ได้สืบสานภารกิจดังกล่าวมาอย่างต่อเนื่อง และจะยังคงมุ่งมั่นพัฒนาระบบประปาและบริการเพื่อประโยชน์สุขของประชาชนสืบไป ภายใต้วิสัยทัศน์ “ประปาคุณภาพ เพื่อชีวิตที่ดี” (Quality Water for Quality Living)
