ETDA ผนึก 4 หน่วยงาน ‘สพฐ.- สมศ. – สสวท.-ม.ศิลปากร’ ลงนามMOU เร่งเครื่องธรรมาภิบาล AI ปูทางสถานศึกษาไทยใช้ AI อย่างปลอดภัย มีจริยธรรม และรับผิดชอบ
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ.) หรือ ETDA ผนึกกำลัง 4 หน่วยงานภาคีด้านการศึกษา ได้แก่ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) หรือ สมศ. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) และมหาวิทยาลัยศิลปากรลงนามบันทึกความร่วมมือ (MOU) “โครงการขับเคลื่อนธรรมาภิบาลและการใช้ปัญญาประดิษฐ์อย่างมีจริยธรรมในการศึกษาไทย” เพื่อร่วมวางรากฐานระบบนิเวศ AI เพื่อการศึกษาไทย ที่ปลอดภัย มีคุณภาพและลดความเหลื่อมล้ำ หลังผลักดันให้เกิด ‘หลักสูตรการใช้ปัญญาประดิษฐ์และเทคโนโลยีดิจิทัลอย่างมีจริยธรรมเพื่อการศึกษา’ สู่โรงเรียนเครือข่ายแล้ว 100 แห่ง พัฒนาครูแกนนำ 100 คน สร้างเครือข่ายครูขยายผลแล้ว 2,400 คน ปลูกฝังความฉลาดรู้ AI Literacy & Ethics แก่นักเรียนแล้วไม่น้อยกว่า 4,800 คน ความร่วมมือครั้งนี้มุ่งวางรากฐานระบบนิเวศ AI เพื่อการศึกษาที่ปลอดภัย มีจริยธรรม ครอบคลุม และลดความเหลื่อมล้ำ ผ่านการขับเคลื่อน 3 แกนสำคัญ ได้แก่ ธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์ (AI Governance) การใช้ AI อย่างมีจริยธรรม (AI Ethics) และความฉลาดรู้ด้าน AI (AI Literacy) เพื่อให้ผู้บริหาร ครู บุคลากรทางการศึกษา และนักเรียนทั่วประเทศ สามารถเลือกใช้และประยุกต์ใช้ AI ได้อย่างรู้เท่าทัน เหมาะสม และมีความรับผิดชอบ ดร.ชัยชนะ มิตรพันธ์ ผู้อำนวยการ ETDA กล่าวว่า การนำ AI มาใช้ในภาคการศึกษาไม่ควรมุ่งเพียงให้ครูและนักเรียนสามารถใช้เทคโนโลยีได้เท่านั้น แต่ต้องสร้างความเข้าใจควบคู่กับการบริหารความเสี่ยงความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และการคุ้มครองสิทธิของผู้เรียน โดยETDA จะนำองค์ความรู้ด้าน AI Governance, AI Ethics มาตรฐานแนวทางปฏิบัติ และกฎหมายดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง มาสนับสนุนการพัฒนาเครื่องมือที่ตอบโจทย์บริบทของสถานศึกษาและนำไปใช้ได้จริง “เป้าหมายสำคัญคือการสร้างระบบนิเวศที่ช่วยให้สถานศึกษานำ AI มาใช้ได้อย่างมั่นใจ รู้ว่าเทคโนโลยีใดเหมาะสม มีความเสี่ยงอย่างไร และควรมีมาตรการดูแลในระดับใด เพื่อให้ AI เป็นเครื่องมือเพิ่มโอกาสทางการศึกษา โดยไม่ทิ้งเรื่องความปลอดภัย จริยธรรม และสิทธิของผู้เรียนไว้ข้างหลัง ความร่วมมือครั้งนี้จึงเป็นการเชื่อมความเชี่ยวชาญของทุกหน่วยงาน เพื่อเปลี่ยนหลักการด้านธรรมาภิบาล AI ให้กลายเป็นแนวปฏิบัติที่โรงเรียน ครู และผู้เรียนสามารถนำไปใช้ได้จริง” ดร.ชัยชนะ กล่าว ดร.ภูริวรรษ คำอ้ายกาวิน ผู้อำนวยการสำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา สพฐ. กล่าวว่า สถานศึกษากำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงจาก AI อย่างรวดเร็ว ครูและนักเรียนจึงต้องมีทั้งทักษะในการใช้เทคโนโลยีความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ตรวจสอบข้อมูล และตัดสินใจอย่างมีความรับผิดชอบ โดย สพฐ. จะสนับสนุนการนำหลักสูตร สื่อการเรียนรู้และแนวปฏิบัติที่พัฒนาร่วมกันไปขยายผลสู่สถานศึกษาขั้นพื้นฐานพร้อมพัฒนาเครือข่ายโรงเรียนต้นแบบและถ่ายทอดบทเรียนจากการใช้งานจริง “แนวทางที่พัฒนาขึ้นต้องชัดเจน เข้าใจง่าย และไม่เพิ่มภาระให้แก่ครูแต่ต้องช่วยให้ครูสามารถออกแบบการเรียนรู้และดูแลนักเรียนในโลกที่มี AI ได้อย่างเหมาะสม เป้าหมายคือทำให้เด็กไทยไม่เพียงใช้ AI เป็นแต่ต้องรู้เท่าทัน ตั้งคำถาม ตรวจสอบข้อมูล และใช้เทคโนโลยีอย่างมีจริยธรรม” ดร.ภูริวรรษ กล่าว ศาสตราจารย์ ดร.องอาจ นัยพัฒน์ ผู้อำนวยการ สมศ. กล่าวว่า การประกันคุณภาพการศึกษาในยุคดิจิทัลต้องให้ความสำคัญกับความพร้อมของสถานศึกษาในการเลือกใช้และกำกับดูแลเทคโนโลยีอย่างเหมาะสม ไม่ใช่พิจารณาเฉพาะผลลัพธ์จากการใช้ AI แต่ต้องครอบคลุมกระบวนการ ความโปร่งใส ความน่าเชื่อถือ และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับครูและผู้เรียนด้วย ...