กรมการแพทย์แผนไทยฯ เชิดชู “พ่อหมอสมุทร สารุ” คว้ารางวัลหมอไทยดีเด่นแห่งชาติ ปี พ.ศ. 2569 ยกย่องต้นแบบหมอพื้นบ้านผู้สืบสานภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ถ่ายทอดองค์ความรู้สู่คนรุ่นใหม่และอุทิศตน ดูแลประชาชนด้วยจิตวิญญาณแห่งการให้ตอกย้ำคุณค่าการแพทย์แผนไทยในฐานะมรดกภูมิปัญญาที่มีบทบาทสำคัญ ต่อระบบสุขภาพและการพึ่งพาตนเองของชุมชนอย่างยั่งยืน
ดร.นพ.พงศธร พอกเพิ่มดี อธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เปิดเผยว่า กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ(สช.) จัดพิธีประกาศผลและมอบรางวัลเชิดชูเกียรติ “หมอไทยดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ. 2569” เพื่อยกย่องหมอพื้นบ้านผู้มีคุณูปการ ในการสืบสานองค์ความรู้ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ถ่ายทอดองค์ความรู้สู่คนรุ่นใหม่ และอุทิศตนดูแลสุขภาพประชาชนด้วยจิตวิญญาณแห่งการให้
ทั้งนี้ ผู้ได้รับรางวัลหมอไทยดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ. 2569 ได้แก่พ่อหมอสมุทร สารุ หมอพื้นบ้าน จากจังหวัดร้อยเอ็ด ครูภูมิปัญญาแห่งบ้านคางฮุง ผู้สืบทอดองค์ความรู้ด้านสมุนไพรไทยจากบรรพบุรุษ และอุทิศตน รักษาผู้ป่วยด้วยความเมตตามาอย่างยาวนาน จนได้รับการยอมรับและศรัทธาจากประชาชนในฐานะหมอพื้นบ้าน ผู้เป็นเสาหลักของชุมชน
ดร.นพ.พงศธร กล่าวว่า การคัดเลือกหมอไทยดีเด่นแห่งชาติเป็นกระบวนการที่ดำเนินการอย่างรอบคอบ
เริ่มจากการคัดเลือกหมอไทยดีเด่นในระดับจังหวัดทั้ง 76 จังหวัด ก่อนพิจารณาเป็นตัวแทนระดับเขตสุขภาพ ทั้ง 12 เขตสุขภาพ จากนั้นคณะทำงานได้ลงพื้นที่ศึกษาข้อมูลและประเมินผลงานเชิงประจักษ์ ก่อนเสนอรายชื่อ ผู้สมควรได้รับรางวัลต่อคณะกรรมการพัฒนาภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านสุขภาพแห่งชาติ เพื่อรับรองและประกาศผลอย่างเป็นทางการ
พ่อหมอสมุทร สารุ เกิดและเติบโตในชุมชนบ้านคางฮุง จังหวัดร้อยเอ็ดได้เรียนรู้ศาสตร์การแพทย์พื้นบ้านและการใช้สมุนไพรจากบิดา คือพ่อเหลา สารุ หมอยาพื้นบ้านประจำชุมชน ก่อนสั่งสมประสบการณ์ด้านการรักษา มาอย่างต่อเนื่อง โดยยึดมั่นในปณิธานว่า “เป็นผู้ให้ เป็นผู้แบ่ง เป็นผู้ปัน มีไว้อย่าหวง ตายไปแล้วไม่มีอะไร” ซึ่งสะท้อน ถึงจิตเมตตาและการเสียสละเพื่อประโยชน์ของส่วนรวมตลอดระยะเวลาการทำงาน พ่อหมอสมุทรได้สร้างคุณูปการด้านภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยอย่างโดดเด่น ทั้งการรักษาผู้ป่วยตามหลัก “ลางเนื้อ ชอบลางยา” ซึ่งพัฒนาตำรับสมุนไพรจนสามารถนำไปใช้ในโรงพยาบาลของรัฐ การรักษาโรคและอาการต่าง ๆ อาทิ โรคริดสีดวงทวาร โรคสะเก็ดเงิน โรคหนังช้าง โรคเกี่ยวกับมดลูก อาการจาก พิษสัตว์ กัด ต่อย และอาการปวดกล้ามเนื้อ ตลอดจนคิดค้นอุปกรณ์พื้นบ้านเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพร่างกาย เช่น ไม้ยืดกล้ามเนื้อ เครื่องยืดแก้อัมพฤกษ์ และกะลานวดเท้า
นอกจากนี้ ยังได้นำศิลปวัฒนธรรมพื้นถิ่น อาทิ กลอนลำคำผญาและเพลงพื้นบ้าน มาประยุกต์ใช้ ในการส่งเสริมสุขภาพเชิงรุก รวมทั้งถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านสมุนไพรให้แก่เยาวชน บุคลากรสาธารณสุขและประชาชน พร้อมร่วมอนุรักษ์พันธุ์สมุนไพรพื้นบ้าน เพื่อสร้างการพึ่งพาตนเองด้านสุขภาพของชุมชนอย่างยั่งยืน
ดร.นพ.พงศธร กล่าวในตอนท้ายว่า พ่อหมอสมุทร สารุ เป็นแบบอย่างของหมอพื้นบ้านที่ใช้ภูมิปัญญาไทยควบคู่กับคุณธรรมและจิตอาสาในการดูแลประชาชน สะท้อนคุณค่าของศาสตร์การแพทย์แผนไทยที่ยังคงมีบทบาทสำคัญ ต่อระบบสุขภาพของประเทศ และเป็นแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่ร่วมสืบสานภูมิปัญญาไทยให้คงอยู่ต่อไป
“หมอพื้นบ้านมิใช่เพียงผู้รักษาโรค หากแต่เป็นผู้รักษาภูมิปัญญา วิถีชีวิต และหัวใจของชุมชน” คือปรัชญา ที่สะท้อนตัวตนและคุณูปการของพ่อหมอสมุทร สารุ ได้อย่างชัดเจน และด้วยคุณงามความดี ความเสียสละ และ ความเชี่ยวชาญด้านการแพทย์แผนไทย จึงได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็น หมอไทยดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ. 2569
