นายชัยชนะ มิตรพันธ์ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ.) หรือ ETDA (เอ็ตด้า) เปิดเผยว่า เมื่อวานนี้ (11 มิ.ย.) ETDA โดย ทีมกำกับดูแลกฎหมาย DPS ได้เปิดเวที “การประชุมเพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับบทบาท หน้าที่ และแนวทางการบังคับใช้ พ.ร.ฎ.การประกอบธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ต้องแจ้งให้ทราบ พ.ศ. 2565 หรือ กฎหมาย DPS (Digital Platform Services)” แก่ผู้ให้บริการแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ได้ดำเนินการแจ้งการประกอบธุรกิจกับ ETDA ในรูปแบบการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Microsoft Teams) เพื่อเป็นเวทีสำคัญในการเสริมสร้างความเข้าใจร่วมกันระหว่าง ETDA ในฐานะหน่วยงานกำกับดูแล กับผู้ประกอบธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลที่แจ้งข้อมูลการประกอบธุรกิจแล้ว โดยมุ่งหวังให้ผู้ประกอบการเข้าใจบทบาท หน้าที่ และแนวปฏิบัติที่ต้องดำเนินการภายใต้กฎหมาย DPS ได้อย่างถูกต้อง ครบถ้วน และสอดคล้องกับกฎหมาย ตลอดจนแนวทางการบังคับใช้ที่เกี่ยวข้อง [ST1] หลังกฎหมายฉบับนี้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่เดือนสิงหาคม พ.ศ.2566 โดยมีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมให้ แพลตฟอร์มดิจิทัลที่ให้บริการแก่ประชาชนในประเทศไทย มีความโปร่งใส เป็นธรรม และสามารถตรวจสอบได้ ทั้งในมิติของผู้ประกอบการร้านค้าบนแพลตฟอร์มและผู้บริโภค ผ่านกลไกสำคัญ คือ การควบคุมความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากธุรกิจให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้ ด้วยการกำหนดหน้าที่ที่แพลตฟอร์มดิจิทัลจะต้องดำเนินการ ตามระดับความเสี่ยงของบริการแพลตฟอร์มต่างๆ เช่น แพลตฟอร์มรายเล็ก ผลกระทบต่ำ ตามมาตรา 8 วรรคสาม ที่เป็นบริการแพลตฟอร์มที่มีความเสี่ยงไม่สูง ให้แจ้งข้อมูลการประกอบธุรกิจและแจ้งข้อมูลรายปีแบบย่อ แพลตฟอร์มทั่วไป ตามมาตรา 8 วรรคหนึ่ง ให้แจ้งข้อมูลทั่วไปในระดับพื้นฐานตามมาตรา 12 รวมถึงการแจ้งรายปีแบบเต็ม มีมาตรการบรรเทาความเสียหายและการชดใช้หรือเยียวยาผู้ได้รับความเสียหายจากการประกอบธุรกิจ (มาตรการบรรเทาความเสียหายฯ) รวมถึงการแจ้งเลิกประกอบธุรกิจ สำหรับ แพลตฟอร์มเสี่ยงสูงที่มีลักษณะตามมาตรา 16 เช่น แพลตฟอร์มที่ให้บริการเชิงพาณิชย์ และ Search Engine จะมีหน้าที่เพิ่มเติมในการประกาศ T&C ให้ผู้ใช้บริการทราบ และต้องนำมาตรการบรรเทาความเสียหายฯ ไประบุไว้ใน T&C ด้วย ส่วนแพลตฟอร์มขนาดใหญ่ ตามมาตรา 18 (1) จะมีหน้าที่เพิ่มเติมในการประเมินความเสี่ยง และมีมาตรการในการบริหารความเสี่ยง มาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของระบบ การจัดการภาวะวิกฤต การแต่งตั้งเจ้าหน้าที่กำกับดูแลการปฏิบัติตามกฎหมาย การตรวจสอบโดยผู้ตรวจประเมินภายนอก และการดำเนินการอื่นตามที่คณะกรรมการประกาศกำหนด ส่วนแพลตฟอร์มที่มีความเสี่ยงสูงจากการให้บริการ ตามมาตรา 18 (2) และ แพลตฟอร์มเฉพาะด้าน ตามมาตรา 18 (3) โดยข้อเสนอของหน่วยงานของรัฐที่มีความรับผิดชอบแพลตฟอร์มนั้น จะมีหน้าที่เพิ่มเติม เช่น การประเมินความเสี่ยง และมีมาตรการบริหารความเสี่ยงอย่างเหมาะสม ซึ่งในปัจจุบัน ETDA และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อยู่ระหว่างการจัดทำ ‘ร่างประกาศ คธอ. เรื่อง การดำเนินการอื่น สำหรับผู้ประกอบธุรกิจฯ ประเภทตลาดสินค้าที่มีลักษณะเฉพาะตามมาตรา 18(2)’ และ ‘ร่างประกาศ คธอ. เรื่อง การดำเนินการอื่นสำหรับผู้ประกอบธุรกิจฯ ประเภทบริการรถยนต์หรือรถจักรยานยนต์รับจ้างโดยสารสาธารณะที่มีลักษณะเฉพาะตามมาตรา 18 (3)’ ร่างประกาศทั้งสองฉบับนี้จะมีผลบังคับใช้กับแพลตฟอร์มดิจิทัลที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการให้บริการใน 2 กลุ่ม ซึ่งมีจำนวนไม่ถึงร้อยละ 10 ของแพลตฟอร์มที่ได้แจ้งการประกอบธุรกิจกับสำนักงานฯ ในปัจจุบัน โดยคาดว่ามีผลบังคับใช้ไม่เกิน เดือนสิงหาคมนี้
“กฎหมายนี้ให้ความสำคัญกับความถูกต้องและครบถ้วนของข้อมูลที่แจ้ง ในกรณีที่ ETDA ตรวจสอบแล้วพบว่า ข้อมูลที่แจ้งยังไม่ถูกต้องหรือมีข้อสงสัยในข้อมูลที่แจ้งเข้ามา และหากมีความจำเป็นต้องปรับปรุง แก้ไขหรือให้ชี้แจงข้อมูลเข้ามาเพิ่มเติม จะมีการกำหนดกรอบเวลาในการดำเนินการ และหากพ้นระยะเวลาดังกล่าวแล้วยังไม่มีดำเนินการ ETDA จะเริ่มใช้มาตรการตามที่กฎหมายกำหนด ตั้งแต่การแจ้งเตือน จนไปถึงการมีคำสั่งหยุดการให้บริการ หรือเพิกถอนการรับแจ้ง และสั่งปรับรายวัน ทั้งนี้ หาก ETDA มีคำสั่งหยุดการให้บริการหรือเพิกถอนการรับแจ้งแล้ว แพลตฟอร์มดิจิทัลยังคงให้บริการอยู่ จะมีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี/ปรับไม่เกิน 100,000 บาท/ทั้งจำทั้งปรับ โดย ETDA เตรียมจัดกิจกรรม Workshop ในเดือนกรกฎาคมนี้ เพื่อให้คำแนะนำเชิงลึกเกี่ยวกับการแจ้งข้อมูลแก่แพลตฟอร์มดิจิทัล เพื่อให้การแจ้งข้อมูลมีความถูกต้องและครบถ้วนมากที่สุด” นายชัยชนะ กล่าวเน้นย้ำ
พร้อมกันนี้ ในที่ประชุมยังนำเสนอรายละเอียด สาระสำคัญ ตลอดจนแนวทางที่ผู้ให้บริการแพลตฟอร์มดิจิทัลจะต้องปฏิบัติ ภายใต้กฎหมาย DPS รวมถึงการฉายภาพให้เห็นถึงทิศทางการทำงานของทีมกำกับ ETDA ที่มุ่งเร่งเครื่องส่งเสริมและสนับสนุนให้แพลฟอร์มดิจิทัลเกิดการจัดทำแนวทางปฏิบัติที่ดีและมีกลไกการกำกับดูแลตนเอง (Self-Regulation) ที่เหมาะสม ผ่านการดำเนินงานต่างๆ ตั้งแต่ การจัดทำคู่มือ เพื่อเป็นแนวทางให้ผู้ประกอบธุรกิจนำไปใช้ให้เหมาะสมกับบริการ เช่น คู่มือการพิสูจน์และยืนยันตัวตนเพื่อลงทะเบียนเป็นผู้ใช้บริการ คู่มือการดูแลโฆษณาบนบริการแพลตฟอร์มดิจิทัล คู่มือการดูแลสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐานบนแพลตฟอร์ม จนไปถึงการจัดทำ Code of conduct ที่ได้ดำเนินงานร่วมกับแพลตฟอร์มดิจิทัล กำหนดเป้าหมายร่วมกัน พร้อมตัวชี้วัดและแผนการดำเนินงานที่ชัดเจน เพื่อให้สามารถติดตามและประเมินผลได้อย่างเป็นรูปธรรม และการประสานงานกับหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้อง ช่วยกันวางเป้าหมายและแนวทางการทำงานร่วมกันให้เกิดผลจริงในทางปฏิบัติ การออกร่างประกาศ คธอ.ที่กำหนดหน้าที่เพิ่มเติม ตามที่ได้กล่าวมาข้างต้น รวมถึงแนวทางส่งเสริมให้ผู้ประกอบการเกิดการใช้เครื่องหมาย ETDA DPS Notified เพื่อแสดงความโปร่งใสแก่ผู้บริโภค โดยขณะนี้มีผู้ให้บริการกว่า 70 รายที่แสดงเครื่องหมายดังกล่าวบนแพลตฟอร์มของตน และมียอดคลิกเข้าตรวจสอบข้อมูลมากกว่า 1,600 ครั้ง
ทั้งนี้ ในช่วงท้ายของประชุมยังได้เปิดโอกาสให้ผู้ให้บริการแพลตฟอร์มดิจิทัลได้สอบถามถึงประเด็นข้อสงสัยต่างๆ ภายใต้กฎหมายฉบับนี้ โดยประเด็นส่วนใหญ่ที่ผู้ประกอบธุรกิจสอบถามเข้ามา เช่น มีการให้บริการเพื่อเสนอข้อมูลผลิตภัณฑ์ของตนเองเพียงอย่างเดียวแต่มี Hyperlink ไปยัง Website อื่น หรือ Social Media ของตนเองต้องแจ้งการประกอบธุรกิจหรือไม่, รูปแบบ รายละเอียดและเงื่อนไขในการแจ้งข้อมูลการประกอบธุรกิจ, การอัปเดตข้อมูลรายงานประจำปี, การพิจารณาความเสี่ยงของบริการ, วิธีการนับจำนวนผู้ใช้งาน, รวมถึงบทลงโทษต่างๆ ในกรณีที่ไม่ปฏิบัติตามที่กฎหมาย DPS กำหนด เป็นต้น
[ST1]เห็นว่าข้อความซ้ำกับข้อความที่ทำตัวหนาในบรรทัดถัดไป